YEMEK

A’dan Z’ye ”Pirinç”

foto_b7255de7-05b6-4ebe-be24-d1084ccff615_1

Pirinç Nedir?0404

Buğdaygillerden, kökleri bol Su içinde yetişen bir Bitki(Oryza sativa):
Pirinç, buğdaygiller (Poaceae) familyasından mısır vebuğdaydan sonra en fazla ekimi yapılan otsu bir bitki türleri. Dünya nüfusunun yarısından fazlası için beslenmede büyük bir önem taşır.

fft99_mf2051486

Pirinç, yeryüzünün en eski yiyeceklerinden biridir. 8000 yıldır Çinde yenildiği arkeolojik kayıtlardan bilinmektedir. Pirinç özellikle Güneydoğu Asyada en yaygın ve çok yemek çeşidi bulunan bir gıdaMaddesidir. 7000 çeşidi vardır. Genellikle bol yağış alan tropik ve tropikaltı iklimlerde, sulak çeltiktarlalarında yetiştirilir. Pilav için ince uzun tanelileri tercih edilir. Pilavlık olarak ise daha kısa ve tombul taneler uygundur. Kısa ve kırık olanları ise sütlaç gibi tatlılarda kullanılır. Taze iken az su çeker, kurudukça su çekme oranı yükselir.

rice-194781_640

Pirinç (oryza sativa) : Buğdaygiller familyasından; sıcak bölgelerde yetiştirilen bir bitkidir. Her başakçığında bir çiçek vardır. Tanesi burada meydana gelir. İçeriğinde bol miktarda nişasta ve vitaminler vardır. Pirinç kabuğundan tabii phytine elde edilir. Bu madde, gelişmeye yardımcı olur. Zihin açıklığı sağlar. Faydası : Vücuda gerekli olan kaloriyi sağlar. Yüksek tansiyonu ve fazla üre miktarını düşürür. İshali keser. Kaynatılması ile elde edilen su ishal kesici olarak kullanılır. Unu, yaraları kurutmak maksadıyla kullanılır. Buğdaygillerden bir bitkidir. Bol su içinde yetişir. Bütün dünyada çok yaygındır. Çok eskiden beri de bilinmekteydi. Bugün ise özellikle Asya ülkelerinde halkın başlıca gıdasını teşkil eder. Uzak Doğu ülkelerinde kutsal bir ürün sayıldığı için yetiştirilmesi ve toplanması sırasında dini törenler tertiplenir. Batı’ya ise İranlılar tarafından getirilmiştir. Yunanistan ve Roma’da önce ilaç olarak yetiştirilmiş besin olarak faydası daha sonra anlaşılmıştır. Kabukları bol Vitaminlidir. Kabuğu çıkarılmamış pirince çeltik denir. Yıllık bir bitkidir. Çok sıcak bölgelerde iki yıllık da olabilir. Boyu 1- 15 arasındadır. Önceleri dik taneleri olgunlaşınca eğik durur. Pirinç tarlaları uzaktan bataklığı andırır. Bu yüzden sıtmaya sebep olduğundan yetiştirilmesi bazı şartlara bağlanmıştır. Buna rağmen yurdumuzda en çok yetiştirilen bitkilerdendir.

ÇELTİK

Dünyada Tahıl üretiminde Buğday ve mısırdan sonra üçüncü sırayı alan en önemli tahıl bitkilerinden biridir. Özellikle doğu Asya’yı kapsayan yarısında insanların temel besin kaynağını oluşturur.

long grain rice in a wooden bowl isolated on white background

Buğdaygiller familyasının öbür üyelerinde olduğu gibi boğumlu bir sapı (gövde) , boğumlardan çıkan ince uzun ve yassı yaprakları ve başakcıkların birleşmesiyle oluşan bileşik salkım bitiminde çiçek toplulukları vardır.

Her salkımda ortalama 100-150 başakçık, her başakçıkta da tek bir çiçek bulunur. Çiçekler döllenerek taneleri (Tohum) oluşturur. Ortalama 5-15 mm uzunluğunda ve 2-4 mm genişliğindeki taneler kenarları üst üste binen iki kavuzla kaplıdır. Kavuzlu tanelere yaygın olarak “çeltik” adı verilir (bazen bitki de aynı adla anılır).

Pirincin Tarihi – Tarihçesi, Pirinci Kim Buldu?

924030-RicePHOTOCREATIVECOMMONx-1437524447
Pirinç tarımı ilk olarak İ.Ö 3.000′ lerde Hindistan’da başlamış, daha sonra Batı’ya doğru yayılmıştır. Avrupa’ya gelişi ortaçağa rastlar. Türkiye’ye ise 500 yıl önce güneyden girdiği sanılmaktadır.

white rice

Tropik, astropik ve ılıman bölgelerde yaygın olarak tarımı yapılan pirinç , su içinde yetiştirilen tek tahıl bitkisidir. Diğer tahıl bitkileri su içinde uzun süre yaşayamayıp canlılığını yitirdiği halde, pirinç suda erimiş oksijeni kullanarak gelişir.

pirinc

Hasadın ardından elde edilen çeltik, kavuzları çıkartılarak parlatılır ve beyaz renkli pirinç tanelerine dönüştürülür. Tanelerin görünümünü düzltmek amacıyla yapılan parlatma işlemi, aslında ürünün besleyici değerinin büyük ölçüde yitirilmesine neden olur. Çünkü bu işlem sırasında tanelerin yüzeyini çevreleyen Protein, yağ, tiyamin (B1 vitamini) niyasin (nikotinik asit), riboflavin (B2 vitamini), demir ve kalsiyum’ca zengin dış katman kaybolur. Geriye yalnızca nişasta’ca zengin bir ürün kalır.

Arroz-2

Dünya pirinç üretiminde ilk sırayı Çin, Hindistan, Bangladeş, Endonezya, Tayland alır. ABD, Vietnam, Brezilya, Filipinler de öbür önemli üreticilerdir. Üretilen yıllık pirinç miktarı 500 milyon ton’dur. Türkiye’de tahıl üretimine ayrılmış yaklaşık 14 milyon hektarlık tarım alanının 53 bin hektarında pirinç ekimi yapılır. Türkiye’de üretilen pirinç üretimi yaklaşık 165 bin ton’dur. Başlıca pirinç üretim alanları Marmara, Karadeniz ve Ege bölgelerindedir. En çok üretim yapılan iller ise başta Edirne olmak üzere, sırasıyla Çorum, Samsun, Sinop, İzmir, Manisa, Balıkesir ve Kastamonu’dur. Bazı yıllarda üretilen ürün, gereksinmemizi karşılamadığından, özellikle ABD, İtalya, Mısır, Pakistan ve Avustralya’dan azımsanmayacak miktarda pirinç ithal edilmektedir.

tmo-ikinci-parti-celtik-ve-pirinc-ithalat-surecini-5537732_3531_o

Üretilen pirincin büyük bir bölümü doğrudan yiyecek olarak tüketilir. Türkiye’de en çok pilav, çorba, dolma ve sütlü tatlı hazırlamasında kullanılır. Pirinç ayrıca öğütülerek Un ve nişastaya dönüştürülür. Glütenden yoksun olduğu için Ekmek yapımına uygun olmayan pirinç unu daha çok dondurma ve pasta sanayisinde aranan bir üründür.

Pirinç Çeşitleri

pirinc-turleri-nelerdir_646x340
Dünyada 7.000 -10.000 Pirinç çeşidi vardır. pirinçleri görünüş, şekil ve boylarına göre uzun taneli, orta taneli ve kısa taneli pirinç olmak üzere 3 alt grup altında toplayabiliriz.

  • Uzun taneli pirinç:Uzunluğu eninin 4 veya 5 katı olan uzun ve ince taneler. Pişirildiğinde tane tane, hafif ve yumuşak olur.

23308722-Close-up-image-of-paddy-and-rice-grain-Stock-Photo

  • Orta boy taneli pirinç:Uzunluğu eninin 2 veya 3 katı olan, uzun taneli pirinçten daha kısa ve geniş taneler. Pişirilmiş taneler daha nemli ve yumuşak olur ve uzun taneli pirince göre birbirine yapışma eğilimi daha fazladır.

osmancik

  • Kısa taneli pirinç:Kısa, tombul, hemen hemen yuvarlak olan tanelerdir.

Machine-Rich-Rice-500g-Medium-Grain-Vacuum-Packing-Fried-Rice-Sushi-Materials-18-Ounce-Bag-Supplement

  • Aromatik pirinç:Kavrulmuş fındık veya patlamış mısıra benzer bir doğal aroması ve tadı vardır. En yaygın yerli aromatik pirinçler basmati, jasmine ve della’dır.

aromatik

  • Tatlı pirinç:Kısa, tombul, opak taneli pirinç. Pişirildiğinde pirinç şeklini kaybeder ve çok yapışkan ve glütenli olur.

Pirinç Üretimi ve Yetiştirilmesiceltik
Pirinci üreten çeltik bitkisi, hemen her toprakta ve sıcak ılıman bölgelerde yetişebilir. Su geçirgenliği az ve organik madde yönünden zengin topraklarda ürün verimi artar. Çeltik tohumu hastalıksız, temiz; içinde yabancı ot tohumları ile kırmızı çeltik (kart tohum) bulunmayan nitelikte ve sertifikalı olmalıdır. İyi tohum kullanılması, ürün verimini %20-25 artırabilir.

Çeltikte-hedef-suya-bağlı

Çeltiğin çimlenme ve fide döneminde en uygun sıcaklıklar 18-23 derecelerdir. Ekim için havaların erken ısınmasına aldanmayınız. Ülkemizde genel olarak çeltik ekimi mayıs ayında, tarlalarda ikinci ürün nöbeti olarak 15 hazirana kadar yapılmaktadır. Tarlaya çeltik ekimi serpme, mibzer ya da fideleme yöntemleriyle yapılır.

princ

Çeltik bitkisi suyu çok sever. Ekildiği tavalara devamlı su akışı yapılırsa gelişmesine büyük katkı sağlanır. Çeltik bitkisine azotlu ve fosfatlı gübreler verilir. Yabani ot mücadelesi, herbisit ilaçlarla yapılır.

Çeltik bitkisinin hasadı, çiçeklenmeden 40-50 Gün kadar sonra, bitkinin sararmaya başlamasıyla yapılır. Çeltik bitkileri elle, orak kullanılarak ya da biçerdöverlerle hasat edilir.

Pirinç Pilavı Pişirmenin Püf Noktaları

 Pilav Türk Mutfağının vazgeçilmez lezzetleriden biridir. Tane tane dökülsün ama kuru olmasın, yumuşacık olsun ama lapa olmasın derken bazılarımız için pilavyapmak kabus haline dönüşebilir. Aşçılığımızın kabul görmesi neredeyse güzel pilav yapmamıza bağlanır. Tane tane ama yumuşak pilav yapmak aslında hiç zor değil. Birçok yemekte olduğu gibi fark ayrıntılarda gizlidir…
  • Pirinç çeşidi önemli, baldo pirinçte her zaman daha iyi sonuç alırsınız…
  • Pirinci 1-2 saat önceden ıslatmak yumuşak olmasına  ve tanelerin içinin eşit derecede pişmesine yardımcı olur…
  • İyi bir pilav için her zaman  tereyağı=lezzettir :) Sağlık probleminiz varsa tereyağı yerine sıvıyağ tercih edebilirsiniz. Ben genelde ikisini karıştırırım…
  • Pirinci kavururken hafif rengi dönünce suyunu ekleyin, fazla kavrulan pirincin rengi koyulaşır ve su çekmez.
  • Baldo pirinçler genelde 1 ölçüye 1.5 ölçü su çeker. Önceden ıslatılan pirinçlerde bir parmak daha az koymak gerekir. Diri olursa kontrol edip  biraz su eklemek risk almaktan daha mantıklı…
  • Önce iyice kaynamasını bekleyip sonra altını kısıp kapağını kapatmak lazım…
  • Pilav pişerken mümkün olduğunca karıştırmayın, pirinçler kırılıp diri görüntüsünü kaybeder.
  • Pilav pişince biraz yumuşak olduğunu farkederseniz sakın kapağını kapatmayın, üstü açık bir şekilde demlendirin. Zaten yumuşak olan pilav iyice lapalaşır. Üzerine havlu kapatmaktan çok daha etkili :)
  • Yağı az geldiyse küçük bir tavaya biraz yağ koyup biraz ısıtıp üzerine gezdirebilirsiniz…
  • Pilavın altını kapattıktan sonra, demlenmeye bırakmadan önce spatula yardımıyla çok hafif karıştırmak  gerekiyor. Nem dengesi sağlandığı için taneler iyice açılıyor…
  • Pilavın beyaz olmasını istiyorsanız pirinçleri yağı yakmadan kısık ateşte kavurmak lazım. Birkaç damla limon suyuda beyaz ve parlak olmasını sağlar.

Afiyet Olsun …

A’dan Z’ye ”Pirinç”

Leave a Comment X